Zapraszamy do korzystania z materiałów edukacyjnych przygotowanych dla Edukatorek i Edukatorów Programu OCALIMY ŚWIAT. Znajdziecie wśród nich scenariusze zajęć terenowych dla różnych grup wiekowych oraz nowy scenariusz biodróży – uważnego spaceru przyrodniczego, który zachęca do odkrywania świata natury tuż obok nas.
Zajęcia w terenie i spacery przyrodnicze to atrakcyjny sposób poznawania świata poprzez obserwację, ruch, zabawę i samodzielne odkrywanie. Rozwijają ciekawość, uczą uważności, zachęcają do zadawania pytań i pozwalają doświadczać przyrody wszystkimi zmysłami – wzrokiem, słuchem, węchem i dotykiem. Wspólne odkrywanie otoczenia sprzyja budowaniu relacji, współpracy oraz wzmacnia poczucie odpowiedzialności za najbliższe środowisko.
Nowością wśród materiałów jest scenariusz biodróży, opracowany na podstawie autorskiej koncepcji Michała Książka. Pokazuje on, jak zamienić zwykły spacer w przyrodniczą przygodę i zachęca do uważnego odkrywania świata natury – w parku, lesie, na szkolnym boisku, osiedlu czy w najbliższej okolicy. Zawiera praktyczne wskazówki dotyczące organizacji biodróży oraz inspiracje do prowadzenia obserwacji i rozmów o przyrodzie.
Scenariusze dla młodszych uczestników można z powodzeniem dostosować do pracy ze starszymi grupami, modyfikując zadania i sposób ich realizacji. Wszystkie materiały można wykorzystywać przez cały rok – każda pora roku pozwala odkrywać przyrodę na nowo i dostrzegać jej zmieniające się oblicza.
Zachęcamy do wyjścia w teren i odkrywania niezwykłości przyrody tuż obok nas! 🌿
BIODRÓŻ. Jak zamienić zwykły spacer w przyrodniczą przygodę?
DLA WSZYSTKICH GRUP WIEKOWYCH
Autor: Michał Książek
Opracowanie: Joanna Górska
Uniwersalny scenariusz biodróży to praktyczny przewodnik dla osób, które chcą samodzielnie organizować uważne spacery przyrodnicze. Zawiera wskazówki dotyczące przygotowania i prowadzenia biodróży oraz inspiracje do obserwacji przyrody wszystkimi zmysłami. Pokazuje, jak zachęcać dzieci, młodzież i dorosłych do odkrywania niezwykłości świata natury w najbliższym otoczeniu – w parku, lesie, na szkolnym boisku czy osiedlu.
MIKROKOSMOS DRZEWNEJ KORY
SCENARIUSZ DLA KLAS I-III
Autorka: Barbara Kusińska
Scenariusz zakłada pracę z dziećmi przy pomocy prostych i łatwo dostępnych pomocy – kartek, kredek, lupy. Uwzględnia możliwości poznawcze dzieci w wieku 7-10 lat, uruchamiając różne ich zmysły do prowadzenia obserwacji w terenie. Dzięki odnośnikom w scenariuszu, edukatorka/edukator może w bardzo przystępny sposób objaśniać uczniom zaobserwowane zjawiska.
SIECI TROFICZNE
SCENARIUSZ DLA KLAS IV-VI
Autor: Michał Kochanowski
Scenariusz nie wymaga przygotowania specjalistycznego – wystarczą lupy lub lornetki, łopatka i podstawowe szkolne przybory, takie jak kartki i pisaki. Podstawowym narzędziem pracy jest uważna obserwacja otoczenia. Zajęcia w bardzo przystępny sposób przekazują dużą dawkę wiedzy o zależnościach łączących różne organizmy, które umożliwiają ich poznanie, klasyfikację i zrozumienie, dlaczego tak ważne są dla siebie nawzajem.
BIORÓŻNORODNOŚĆ NAJBLIŻSZEJ OKOLICY
SCENARIUSZ DLA KLAS VII-VIII
Autor: Igor Siedlecki
Starszym uczniom proponujemy zajęcia, podczas których pojęcie “rożnorodność biologiczna” będzie można w końcu przenieść na podwórko, zbadać i przez to zrozumieć. Chociaż narracja scenariusza, skupiona wokół terenowego eksperymentu, jest jedna, to przygotowaliśmy dwie wersje zajęć. Jedna z nich zakłada użycie narzędzi cyfrowych z wykorzystaniem aplikacji i smartfona, druga opiera się na tradycyjnych, analogowych metodach oznaczania gatunków. Każda wersja ma swoją specyfikę, którą warto wziąć pod uwagę wybierając formę zajęć odpowiednią dla grupy, można też zrealizować oba proponowane warianty.
Wszyscy mamy świadomość nadmiernego korzystania przez dzieci i młodzież z urządzeń mobilnych i jego negatywne konsekwencje dla naszego zdrowia i naszych relacji. Jednak narzędzi cyfrowych można też używać mądrze i efektywnie. W przypadku proponowanych w scenariuszu działań, aplikacja przyspieszy oznaczanie gatunków i ułatwi pracę osobie prowadzącej zajęcia, nawet gdy nie jest dobrze obeznana z roślinami zielnymi. Co ważne, podczas zajęć uczniowie nauczą się korzystać z aplikacji, która stanowi popularne narzędzie współczesnej nauki obywatelskiej. Taka umiejętność pozwoli na zaangażowanie chętnych uczniów we współtworzenie nauki już na etapie szkoły podstawowej. Dodatkowo, aplikacja umożliwia osobie prowadzącej zajęcia na utworzenie lokalnego projektu inwentaryzacji przyrodniczej, z którego skorzystać może również na zajęciach z innymi grupami. W związku z tym, że dostęp do telefonów może rozpraszać uczniów i uczennice w trakcie zajęć, warto umówić się z nimi, że tym razem telefon będzie wyłącznie narzędziem badacza/ki przyrody.
Wersja analogowa wiąże się z nauką oznaczania gatunków w oparciu o atlas, co może wydłużyć proces identyfikacji i zmniejszyć dostępny czas na sam eksperyment. Jest to jednak cenna umiejętność, którą warto przedstawić uczniom. Oznaczanie gatunków z pomocą narzędzi analogowych to także dla części osób lepszy sposób na przyswajanie informacji. Żeby zachęcić uczniów do tej formy pracy, można ją zaproponować np. jako grę polegającą na cofnięciu się w czasie do świata sprzed narzędzi cyfrowych 😊.
Bardzo zachęcamy do zapoznania się ze scenariuszami i wyruszenie wraz z dziećmi w fascynujący świat roślin, i zwierząt, grzybów i innych organizmów, o którego istnieniu tak blisko nas najczęściej nie mamy pojęcia. Przeczytajcie też koniecznie zestaw wskazówek, które na pewno rozwieją większość Waszych wątpliwości, a w razie wszelkich pytań prosimy o kontakt: ocalimyswiat@gmail.com
