Jeżeli chcesz wydrukować Złotą Listę, naciśnij CONTROL + P

Legenda:

Kategorie wiekowe oznaczają sugerowany dolny przedział wieku dziecka przy czytaniu mu na głos.

  • Książki oznaczone kropką to te pochodzące z dwóch kolekcji „Cała Polska czyta dzieciom” wydanych wspólnie z tygodnikiem Polityka
  • Książki oznaczone symbolem ‚#’ (hasz) to te nagrodzone w Konkursie Literackim im. Astrid Lindgren organizowanym przez Fundację
  • Proponujemy, by książki opatrzone gwiazdką najpierw przeczytać/przejrzeć samemu i dokonać wyboru fragmentów, zanim zaczniemy czytać dziecku, ponieważ oprócz uniwersalnych treści mogą one zawierać rozdziały lub akapity związane z realiami innej kultury, które nie zawsze są interesujące lub zrozumiałe dla dziecka.

Fundacja wyraża zgodę na publikowanie Złotej Listy wyłącznie w wersji oryginalnej (bez dopisywania/usuwania tytułów) i pod warunkiem podania autorstwa Fundacji.

Warszawa, marzec 2020 r.

Kapituła Złotej Listy

Kryteria wyboru książek do czytania dzieciom

Galeria książek ze Złotej Listy z okładkami i opisami

Książki polecane do czytania dzieciom

Książki polecane dla dorosłych

Wiek od urodzenia:

Wiek od 4 lat:

Wiek od 6 lat:

  • Heather Amery – Mity greckie dla najmłodszych
  • Hans Christian Andersen – Baśnie
  • Florence Atwater, Richard Atwater – Pan Popper i jego pingwiny ●
  • Ludwig Bemelmans – Madeline w Paryżu
  • Françoize Boucher – Książka, dzięki której pokochasz książki. Nawet jeśli nie lubisz czytać
  • Marcin Brykczyński – Ni pies, ni wydra; 8 podziękowań; Czarno na białym; Skąd się biorą dzieci; Czary
  • Ivona Březinová – Chłopiec i pies; Cukierek dla dziadka Tadka
  • Jan Brzechwa – Pchła Szachrajka; Szelmostwa Lisa Witalisa; Baśń o korsarzu Palemonie ●
  • Davide Cali, Serge Bloch – A ja czekam…; Wróg
  • Davide Cali, Sébastien Mourrain – Top Car
  • Sebastian Cichocki – S.Z.T.U.K.A. Szalenie zajmujące twory utalentowanych i krnąbrnych artystów
  • Wanda Chotomska – Wanda Chotomska dzieciom
  • Jaume Copons, Liliana Fortuny – Gutek i potwory (seria)
  • Maurice Druon – Magiczny świat Tistu ●
  • Jerzy Ficowski – Gałązka z drzewa słońca; Syrenka; Tęcza na niedzielę (i inne wiersze)
  • Dorota Gellner – Krawcowe; Zając (seria)
  • Hanna Gill-Piątek, Henryka Krzywonos – Bieda. Przewodnik dla dzieci
  • Kamil Giżycki – Wielkie czyny szympansa Bajbuna Mądrego ●
  • Frances Hodgson Burnett – Mała księżniczka
  • Stiana Hole – Lato Garmanna
  • Tove Jansson – seria o Muminkach
  • P.P. Jerszow – Konik Garbusek
  • Roksana Jędrzejewska-Wróbel – Kosmita; Królewna; Siedmiu wspaniałych i sześć innych, nie całkiem nieznanych historii
  • Grzegorz Kasdepke – Detektyw Pozytywka, Kacperiada
  • Erich Kästner – 35 majaMania czy Ania
  • Philippe de Kemmeter – Tata w sieci
  • Ludwik Jerzy Kern – Wiersze dla dzieci; Ludwik Jerzy Kern dzieciom; Ferdynand Wspaniały
  • Katarzyna Kotowska – Jeż
  • Małgorzata Kur – Kot na medal
  • Astrid Lindgren – Dzieci z Bullerbyn; Mio, mój Mio
  • Katarzyna Marciniak – Moja pierwsza MITOLOGIA
  • Wanda Markowska, Anna Milska – Baśnie z dalekich wysp i lądów ●
  • Aleksandra i Daniel Mizielińscy – D.O.M.E.K.; MAPY
  • Edith Nesbit – Pięcioro dzieci i coś (seria)
  • Anna Onichimowska – Najwyższa góra świata
  • Grey Owl – Przygody Sajo i małych bobrów ●
  • Joanna Papuzińska – Asiunia; Nasza mama czarodziejka; zbiory: Król na wagarach; Rozwesołki
  • Henio Pies – My, psy, czyli czapka admirała Yamamoto
  • Roman Pisarski – Wyrwidąb i Waligóra ●
  • Otfried Preussler – Malutka czarownica
  • Józef Ratajczak – zbiór wierszy: Miasteczko z plasteliny; W samo południe; Idzie wiosna; Chwile z motylem
  • Gianni Rodari – Interesy Pana Kota; Opowieść o Cebulku; Gelsomino w kraju Kłamczuchów ●
  • Michael Roher – Wędrowne ptaki
  • Michał Rusinek – Wierszyki domowe; Wierszyki rodzinne
  • Igor Sikirycki – Jak drwal królem został ●
  • Piotr Socha – Pszczoły
  • Ulf Stark – Czy umiesz gwizdać, Joanno?
  • Małgorzata Strzałkowska – Rady nie od parady; Wiersze, że aż strach; Gimnastyka dla języka; Zielony i Nikt
  • Dorota Sumińska – Skąd przyszedł pies i dokąd zaszedł?
  • Zdenĕk Svĕrák – Ucieszki Cieszka
  • Barbara Tylicka – Generał Ciupinek ●
  • Danuta Wawiłow, Oleg Usenko – Bajka o stu królach Lulach ●
  • Anne Cath. Vestly – 8+2 i ciężarówka ● (seria)
  • E.B. White – Pajęczyna Charlotty ●
  • Margery Williams – Aksamitny Królik
  • Magdalena Wiśniewska – Mały Saj i wielka przygoda
  • Rafał Witek – Julka Kulka, Fioletka i ja
  • Piotr Wojciechowski – Z kufra Pana Pompuła; Bajki żółtego psa
  • Praca zbiorowa – Śpiewająca Lipka. Baśnie Słowian Zachodnich

Wiek od 8 lat:

Wiek od 10 lat:

  • Francesco d’Adamo – Iqbal ●
  • Zbigniew Batko – Z powrotem, czyli fatalne skutki niewłaściwych lektur
  • Paweł Beręsewicz – A niech to czykolada #
  • Paweł Beręsewicz, Wojciech Cesarz, Barbara Kosmowska, Andrzej Maleszka, Katarzyna Ryrych, Katarzyna Terechowicz – Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach
  • Paweł Beręsewicz, Katarzyna Majgier, Katarzyna Ryrych, Kazimierz Szymeczko, Katarzyna Terechowicz – Gorzka czekolada, tom 2. Nowe opowiadania o ważnych sprawach
  • Monika Błądek – Szary #
  • Lewis Carrol – Alicja w krainie czarów; Alicja z drugiej strony lustra
  • James Oliver Curvood – Szara wilczyca
  • Charles Dickens – Oliver Twist; Opowieść wigilijna
  • Michael Ende – Momo ●; Niekończąca się historia
  • Antoine de Saint-Exupéry – Mały Książę
  • Andrzej Marek Grabowski – Wojna na Pięknym Brzegu
  • Ewa Grętkiewicz – Dostaliśmy po dziecku #
  • Joanna Jagiełło – Zielone martensy #
  • Torill Thorstad Hauger – Sigurd, syn Wikinga ●
  • Marcin Kozioł – Tajemnica przeklętej harfy
  • Astrid Lindgren – Ronja, córka zbójnika ●
  • Katarzyna Majgier – Niedokończony eliksir nieśmiertelności #
  • Witold Makowiecki – Diossos ●; Przygody Meliklesa Greka
  • Ferenc Molnar – Chłopcy z Placu Broni
  • Małgorzata Musierowicz – Jeżycjada (seria)
  • Jerzy Niemczuk – Opowieść pod strasznym tytułem
  • Zuzanna Orlińska – Ani słowa o Zosi #
  • Ferdynand Ossendowski – Słoń Birara ●
  • R. J. Palacio – Cudowny chłopiec
  • Katherine Paterson – Most do Terabithii ● Wspaniała Gilly ●
  • Renata Piątkowska – Która to Malala?
  • Michel Piquemal – Bajki filozoficzne ●
  • Katarzyna Pranić – Ela-Sanela #
  • Katarzyna Ryrych – O Stephenie Hawkingu, czarnej dziurze i myszach podpodłogowych #
  • Eric Emmanuel Schmitt – Oskar i pani Róża; Dziecko Noego
  • Lemony Snicket – Seria niefortunnych zdarzeń (seria)
  • Jerry Spinelli – Kraksa ●
  • Lauren St John – Biała żyrafa
  • Marcin Szczygielski – Czarny Młyn # (Grand Prix), Arka Czasu # (Grand Prix)
  • J.R.R. Tolkien – Hobbit
  • Mark Twain – Królewicz i żebrak
  • Adam Wajrak – Lolek; Wilki
  • Emilia Waśniowska – Oswajam strach
  • Jean Webster – Tajemniczy opiekun; Kochany Wrogu
  • Maciej Wojtyszko – Bromba i inni (seria)
  • Juliusz Verne – Tajemnicza wyspa (i wszystkie inne książki tego autora)

Wiek od 12 lat:

książki faktograficzne i popularnonaukowe

  • Edward de Bono – Naucz się myśleć kreatywnie
  • Tony Buzan – Rusz głową

Wiek od 14 lat:

  • Eve Ainsworth – Siedem dni
  • Władysław Bartoszewski – Warto być przyzwoitym
  • Pierre Boulle – Most na rzece Kwai
  • Dave Cousins – 15 dni bez głowy
  • Anna Frank – Dziennik
  • Ruben Gallego – Białe na czarnym
  • Leszek Kołakowski – 13 bajek z królestwa Lailonii (…) i inne bajki
  • Leena Krohn – Pelikan. Opowieść z miasta
  • Alice Kuipers – Życie na drzwiach lodówki
  • Harper Lee – Zabić drozda ●
  • Gemma Malley – Deklaracja
  • Yann Martel – Życie Pi
  • John Marsden – Jutro (seria)
  • Ewa Nowak – Bardzo biała wrona
  • Anna Onichimowska – 10 stron świata
  • George Orwell – Folwark zwierzęcy
  • Amos Oz – Jak uleczyć fanatyka?
  • Eliza Piotrowska – Obczyzno moja
  • Bolesław Prus – Faraon (i inne tytuły tego autora)
  • Eric Emmanuel Schmitt – Pan Ibrahim i kwiaty Koranu
  • Nevil Shute – Ostatni brzeg
  • Leonie Swann – Sprawiedliwość owiec; Triumf owiec
  • ks. Jan Twardowski – Wiersze

książki faktograficzne i popularnonaukowe

  • Sephen R. Covey – 7 nawyków skutecznego działania *
  • Atul Gawande – Potęga checklisty. Jak opanować chaos i zyskać swobodę w działaniu
  • Malcolm Gladwell – Punkt przełomowy; Poza schematem
  • Chip Heath, Dan Heath – Pstryk. Jak zmieniać, żeby zmienić
  • Spencer Johnson – Kto zabrał mój ser?
  • Daniel Pink – Całkiem nowy umysł
  • Ron Potter-Efron – Życie ze złością *

Wiek powyżej 16 lat:

  • Karen Blixen – Pożegnanie z Afryką; Uczta Babette
  • Dalajlama, Howard C. Butler – Sztuka szczęścia
  • Guareschi – Don Camillo i jego trzódka
  • Jerzy Ficowski – Lewe strony widoków
  • Francis Scott Fitzgerald – Wielki Gatsby
  • Zbigniew Herbert – Martwa natura z wędzidłem; Barbarzyńca w ogrodzie; Pan Cogito (i inne tytuły tego autora)
  • Khaled Hosseini – Chłopiec z latawcem; Tysiąc wspaniałych słońc
  • Bohumil Hrabal – Pociągi pod specjalnym nadzorem; Postrzyżyny; Obsługiwałem angielskiego króla
  • Victor Hugo – Nędznicy
  • Ryszard Kapuściński – Cesarz; Imperium (i inne tytuły tego autora)
  • Mario Vargas Llosa – Rozmowa w katedrze (i inne tytuły tego autora)
  • Gabriel Garcia Marquez – Sto lat samotności (i inne tytuły tego autora)
  • George Orwell – Rok 1984
  • Isaac Bashevis Singer – Sztukmistrz z Lublina
  • Mariusz Szczygieł – Gottland
  • Wisława Szymborska – Wiersze
  • Liao Yiwu – Prowadzący umarłych

książki faktograficzne i popularnonaukowe

  • Nathaniel Branden – 6 filarów poczucia własnej wartości *
  • Nicolas Carr – Płytki umysł
  • Jerzy Ficowski – Cyganie na polskich drogach; Regiony wielkiej herezji
  • Erich Fromm – Sztuka miłości; Mieć czy być *
  • Daniel Goleman – Inteligencja emocjonalna *; Inteligencja społeczna
  • Leszek Kołakowski – Mini wykłady o maxi sprawach
  • M. Scott Peck – Droga rzadziej wędrowana *
  • Daniel Pink – Drive. Kompletnie nowe spojrzenie na motywację
  • Bruce Perry – O chłopcu wychowywanym jak pies
  • Oliver Sacks – Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem
  • Peter Schweizer – Zwycięstwo. Jak upadł komunizm
  • Manfred Spitzer – Cyfrowa demencja *

Lista książek na temat rozwoju dzieci, wychowania i współczesnego świata, polecanych rodzicom i wychowawcom

Biblioteczka Mądrego Rodzica:

Lektury niezbędne:

  • Daniel Amen – Zadbaj o mózg
  • Steve Biddulph – Wychowywanie chłopców
  • Miłosz Brzeziński – Głaskologia
  • Ross Campbell – Sztuka zrozumienia, czyli jak naprawdę kochać swoje dziecko; Sztuka akceptacji, czyli jak naprawdę kochać swojego nastolatka (lub wywiady)
  • Dale Carnegie – Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi
  • Lisa Damour – Zaplątane nastolatki. Jak dobrze przeprowadzić córkę z dzieciństwa do dorosłości
  • Francois Dumesnil – Pytania odpowiedzialnych rodziców
  • John Eldredge – Masz to, czego trzeba. Co powinien wiedzieć każdy tata;
  • Dzikie serce. Tęsknoty męskiej duszy
  • Adele Faber, Elaine Mazlish – Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły
  • Allan Guggenbuhl – Kryzys małego macho
  • Evelin Kirkilionis – Więź daje siłę. Emocjonalne bezpieczeństwo na dobry początek
  • Irena Koźmińska, Elżbieta Olszewska – Z dzieckiem w świat wartości; Wychowanie przez czytanie
  • Jean Liedloff – W głębi kontinuum
  • Ron Potter-Effron – Życie ze złością
  • Sue Palmer – Toksyczne dzieciństwo; Detoksykacja dzieciństwa

Warto wiedzieć:

  • Nicholas Carr – Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg
  • Dale Carnegie – Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi
  • Gail Dines – Pornoland. Jak skradziono naszą seksualność
  • Lise Eliot – Co tam się dzieje? Jak rozwija się mózg i umysł dziecka w pierwszych pięciu latach życia,
  • Adele Faber, Elaine Mazlish – Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały; Dzieciństwo bez rywalizacji
  • Susan Forward – Toksyczni rodzice
  • Daniel Goleman – Inteligencja emocjonalna; Inteligencja społeczna
  • Carl Honoré – Pod presją. Dajmy dzieciom święty spokój
  • Jesper Juul – Twoje kompetentne dziecko; „NIE” z miłości; Twoja kompetentna rodzina
  • Dan Kindlon, Michael Thompson – Sposób na Kaina
  • Martin Large – Zdrowe dzieciństwo bez telewizora i komputera
  • Daniel Pennac – Jak powieść
  • Dr David Perlmutter, Carol Colman – Księga zdrowia mózgu; Zbożowa głowa
  • Mary Pipher – Ocalić Ofelię
  • Nail Postman – Zabawić się na śmierć
  • Anthony Rao, Michelle Seaton – Tacy są chłopcy
  • Michael Winterhoff – Twoje dziecko nie musi być tyranem
  • Elżbieta Zubrzycka – Tajemnice pod lupą. O czym młodzież mówi, a nie powinna. O czym młodzież nie mówi, a powinna
  • Marzena Żylińska – Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi
  • Dla bardziej zainteresowanych mechanizmami świata
  • Erich Fromm – Sztuka miłości; Mieć czy być
  • Jackson Katz – Paradoks macho
  • Alice Miller – Zniewolone dzieciństwo; Dramat udanego dziecka
  • Reiner Patzlaff – Zastygłe spojrzenie
  • Bruce Perry, Maia Szalavitz – O chłopcu wychowywanym jak pies
  • Manfred Spitzer – Jak uczy się umysł; Cyfrowa demencja
  • Philip Zimbardo, Nikita Coulombe – Gdzie ci mężczyźni?

Biblioteczka Wychowawcy i Edukatora

Lektury niezbędne:

  • Daniel Amen – Zadbaj o mózg
  • Joel Bakan – Dzieciństwo w oblężeniu. Łatwy cel dla wielkiego biznesu
  • Steve Biddulph – Wychowywanie chłopców
  • Miłosz Brzeziński – Głaskologia
  • Dale Carnegie – Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi
  • Nicholas Carr – Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg
  • Gail Dines – Pornoland. Jak skradziono naszą seksualność
  • Daniel Goleman – Inteligencja emocjonalna; Inteligencja społeczna
  • Atul Gawande – Potęga checklisty. Jak opanować chaos i zyskać swobodę w działaniu
  • Allan Guggenbuhl – Kryzys małego macho
  • Chip Heath, Dan Heath – Pstryk. Jak zmieniać, żeby zmienić
  • Carl Honoré – Pod presją. Dajmy dzieciom święty spokój
  • Irena Koźmińska, Elżbieta Olszewska – Z dzieckiem w świat wartości; Wychowanie przez czytanie
  • Sue Palmer – Toksyczne dzieciństwo; Detoksykacja dzieciństwa
  • David Perlmutter – Aktywuj pełną moc mózgu
  • Elżbieta Zubrzycka – Tajemnice pod lupą. O czym młodzież mówi, a nie powinna. O czym młodzież nie mówi, a powinna
  • Marzena Żylińska – Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi

Warto wiedzieć:

  • Erich Fromm – Mieć czy być; Ucieczka od wolności
  • Jackson Katz – Paradoks macho
  • Dan Kindlon, Michael Thompson – Sposób na Kaina
  • Martin Large – Zdrowe dzieciństwo bez telewizora i komputera
  • Jean Liedloff – W głębi kontinuum
  • Ricki Linksman – W jaki sposób szybko się uczyć
  • Alice Miller – Zniewolone dzieciństwo
  • Lanna Nakone – Każde dziecko myśli inaczej
  • Reiner Patzlaff – Zastygłe spojrzenie
  • Daniel Pennac – Jak powieść
  • Daniel H. Pink – Całkiem nowy umysł; Drive. Kompletnie nowe spojrzenie na motywację
  • Mary Pipher – Ocalić Ofelię
  • Nail Postman – Zabawić się na śmierć
  • Ron Potter–Effron – Życie ze złością
  • Anthony Rao, Michelle Seaton – Tacy są chłopcy
  • Manfred Spitzer – Cyfrowa demencja; Jak uczy się umysł
  • Philip Zimbardo, Nikita Coulombe – Gdzie ci mężczyźni?

Dla bardziej zainteresowanych mechanizmami świata:

  • Dan Ariely – Szczera prawda o nieuczciwości. Jak okłamujemy wszystkich, a zwłaszcza samych siebie
  • Joel Bakan – Korporacja. Patologiczna pogoń za zyskiem i władzą
  • Malcolm Gladwell – Punkt przełomowy; Poza schematem
  • Elaine Morgan – Pochodzenie dziecka. Ewolucja człowieka z innego punktu widzenia; Pochodzenie kobiety
  • Richard Wilkinson, Kate Picket – Duch równości
  • Debora L. Spar – Supermenki. O seksie, władzy i pogoni za perfekcją
  • Natasha Walters – Żywe lalki. Powrót seksizmu

Czytaj również