Listopad 2026

1nd

Dzień Wszystkich Świętych

 

Wszystkich Świętych i Zaduszki to dni, w których myślimy przede wszystkim o tych, którzy odeszli. Wspominamy.

A także odpowiadamy na pytania młodszych i starszych dzieci – o śmierć, o ból straty, cierpienie, tęsknotę…

W końcu – o sens życia.

 

Nie uciekajmy od rozmowy z dziećmi o śmierci. O tym, że wszyscy kiedyś odejdziemy. I jak ważne jest życie, z którego każdego dnia powinniśmy czerpać jak najwięcej.

Z wdzięczną pamięcią o bliskich, którym to życie zawdzięczamy. I którzy żyją w naszej pamięci.

 

Poniżej propozycje książek z naszej Złotej Listy, które mogą być pomocne w takiej rozmowie. Dobrane do wieku naszego rozmówcy.

 

Od 4 lat

Kim Fupz Aakeson – Esben i Duch Dziadka

Beata Majchrzak – Opowieść o Błękitnym Psie, czyli o rzeczach trudnych dla dzieci

Asia Olejarczyk – Teleskop dziadka

 

Od 6 lat

Davide Cali, Serge Bloch – A ja czekam…

Maria Ewa Letki – Tajemnicze sprawy

 

Od 8 lat

Angela Nanetti – Mój dziadek był drzewem czereśniowym

Jarosław Mikołajewski – Kiedy kiedyś, czyli Kasia, Panjan i Pangór

Wanda Witter – Fotografia nieba

Barbara Kosmowska – Gwiazda z pierwszego piętra

 

Od 10 lat

Katherine Paterson – Most do Terabithii

Eric-Emmanuel Schmitt – Oskar i pani Róża

 

Od 12 lat

Barbara Kosmowska – Pozłacana rybka

 

Od 14 lat

Alice Kuipers – Życie na drzwiach lodówki

Gemma Malley – Deklaracja

 

5czw

Międzynarodowy Dzień Postaci z Bajek

 

 

Święto ustanowiono w rocznicę urodzin Walta Disneya (1901–1966), jednego z najpopularniejszych autorów animowanych bajek dla dzieci.

Proponujemy zabawę w przebieranie się za postaci z popularnych bajek (dzieci przebierają się za ulubionych bohaterów) oraz korowód takich postaci w przedszkolu lub szkole, a także konkursy i gry nawiązujące do ich przygód. W wersji skromniejszej – przygotujmy figurki bajkowych postaci, np.
z gliny, modeliny, kawałków materiału i patyków, wystawmy teatrzyk. Opcji jest bardzo dużo, wystarczy wyobraźnia!

 

10wt

Dzień Młodzieży

Ten dzień skłania do rozmowy z młodzieżą o tym, jak widzi swoje życie, co jest dla niej najtrudniejsze, jaką rolę w ich życiu odgrywają rodzice, przyjaciele, media i kultura masowa, co młodzi ludzie chcieliby zmienić, gdy dorosną.

 

Na naszej Złotej Liście znajdziecie wiele książek adresowanych do młodzieży, które mogą być dobrym tematem ważnej rozmowy.

Do głośnego czytania młodszym nastolatkom proponujemy Czarny Młyn Marcina Szczygielskiego, dla starszych – powieści Johna Greena Szukając Alaski oraz Gwiazd naszych wina, a także Jutro Johna Marsdena i Deklarację Gemmy Malley.

Dobrą lekturą dla nastolatek, które zmagają się z coraz powszechniejszymi problemami
z odżywianiem, będzie książka Joanny Jagiełło Tiramisu z truskawkami.

Bardzo ciekawymi książkami są nagrodzone w VI Konkursie Literackim im. Astrid Lindren książki: Witajcie w Chudegnatach Katarzyny Wasilkowskiej dla młodszej młodzieży oraz – dla starszej młodzieży – Katarzyny Ryrych Draka na Antypodach.

I oczywiście obydwa przygotowane przez naszą Fundację zbiory opowiadań o wartościach, Gorzka czekolada, które napisali najwybitniejsi polscy autorzy dla młodzieży.

 

11śr

Święto Niepodległości


👉 Jak uczyć młodzież historii?

⏳ Edmund Niziurski w 1964 roku, bo wtedy ukazał się jego słynny Sposób na Alcybiadesa, opisał sposób, w jaki „Alcybiades”, nauczyciel historii, zainteresował swoich uczniów przedmiotem, którego tak bardzo nie lubili, że chcieli zastosować… sposób na Alcybiadesa. Po latach Grażyna Bąkiewicz – pisarka i przez wiele lat nauczycielka historii – opisała lekcje historii w przyszłości. Tu ławki – niczym wehikuły czasu – przenoszą uczniów w centrum omawianych wydarzeń historycznych.
👀 Co za frajda spotkać młodego Józefa Piłsudskiego czy Emilię Plater, zobaczyć na własne oczy dziewczyny produkujące bomby, zrozumieć, co to znaczy tworzyć państwo. I poczuć tę radość, gdy po 123 latach można wreszcie wykrzyknąć „Mamy niepodległość!”.
📖 Ciekawie przedstawiona historia – także dzięki świetnym, utrzymanym w konwencji komiksu rysunkom Artura Nowickiego – z pewnością zainteresuje młodych czytelników. Podobnie jak zainteresowała grupę nastolatków, uczniów pana Cebuli, którzy tym razem przenieśli się do Polski przełomu XIX i XX wieku. I stali się świadkami wydarzeń, których efekt – ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI – dziś świętujemy. Oby z równie wielkim entuzjazmem jak w 1918 roku!
✍️ W pełnej humoru serii Ale historia… Grażyna Bąkiewicz przedstawia fakty i mnóstwo historycznych ciekawostek. Mamy niepodległość! to już szósta część serii, którą rozpoczyna tom Mieszko, ty wikingu!.

Ale historia…

 

13pt

Międzynarodowy Dzień Niewidomych

 

Proponujemy zaprosić niewidome osoby do szkoły czy przedszkola, poprosić je o czytanie alfabetem Braille’a i zapoznać dzieci z pismem punktowym.

Warto też zapoznać dzieci z biografią Louisa Braille’a – może ona posłużyć jako przykład niezwykłej samodyscypliny, wartości omówionej w książce Z dzieckiem w świat wartości Ireny Koźmińskiej
i Elżbiety Olszewskiej.

Szczególnie gorąco warto dziecku przeczytać znakomitą książkę Tydzień Konstancji Olgi Masiuk,
by dowiedzieć się, jak wygląda życie pełnej radości i optymizmu niewidomej dziewczynki.

A prawdziwą ucztą wizualną będzie nagrodzona ilustratorskim Oscarem książka Oczy autorstwa Iwony Chmielewskiej – wzruszająca opowieść o darze widzenia i sile zmysłów.

 

14so

Rocznica urodzin Astrid Lindgren


Astrid Lindgren (1907–2002) to ikona szwedzkiego pisarstwa dla dzieci. Poczytajmy dzieciom jej książki. Zapoznajmy je z życiem pisarki. Fascynującą lekturą opowiadającą o autorce będą Portrety Astrid Lindgren – pełna archiwalnych fotografii i pamiątek biografia pisarki.

Już od 2006 roku nasza Fundacja organizuje Konkurs Literacki im. Astrid Lindgren na najlepszą książkę dla dzieci i młodzieży. Do 30 listopada czekamy na prace nadsyłane na VII edycję Konkursu, który Patronatem Honorowym objęła Biblioteka Narodowa, a jego Partnerami są Fundacja PZU oraz Fundacja LOTTO.

Konkurs organizowany jest co trzy lata. Jego celem jest wzbogacanie oferty dla młodych czytelników o wartościowe, dobrze napisane książki, poruszające ważne tematy i wspierające rozwój dzieci.

Do Konkursu można zgłaszać niepublikowane wcześniej utwory w trzech kategoriach wiekowych: do 6 lat, 6–10 lat oraz 10–14 lat.

Na laureatów czekają nagrody pieniężne oraz gwarancja publikacji nagrodzonych książek.

Plonem sześciu dotychczasowych edycji jest ponad 70 nagrodzonych i wyróżnionych książek.

REGULAMIN KONKURSU

 

 

19czw

Dzień Mężczyzn

Historia tego święta sięga zaledwie 1999 roku. Dlaczego dopiero w XXI wieku zaczęliśmy podkreślać wartości, jakie mężczyźni wnoszą do świata, i podkreślać pozytywne wzorce do naśladowania? Może dlatego, by podkreślić niezwykle ważną rolę w tak szybko zmieniającym się świecie?
Sięgnijmy z dziećmi po wspaniałą książkę Jak tata pokazał mi wszechświat Ulfa Starka.
Porozmawiajmy z dziećmi o silnych, odważnych mężczyznach – np. o ratownikach TOPR-u, czytając z dziećmi i starszą młodzieżą książki Beaty Sabały-Zielińskiej z cyklu TOPR. Przypomnijmy słynnych podróżników, takich jak Kazimierz Nowak, bohater książki Łukasza Wierzbickiego Afryka Kazika.
A o tym, jak ważna jest rola mężczyzn w życiu kobiet, pięknie napisała Wisława Szymborska
w wierszu Przy winie:
Spojrzał, dodał mi urody,
a ja wzięłam ją jak swoją.
Szczęśliwa, połknęłam gwiazdę.

Pozwoliłam się wymyślić
na podobieństwo odbicia
w jego oczach. Tańczę, tańczę
w zatrzęsieniu nagłych skrzydeł.

Stół jest stołem, wino winem
w kieliszku, co jest kieliszkiem
i stoi stojąc na stole.
A ja jestem urojona,
urojona nie do wiary,
urojona aż do krwi. (…)

Kiedy on nie patrzy na mnie,
szukam swojego odbicia
na ścianie. I widzę tylko
gwóźdź, z którego zdjęto obraz.

 

 

20pt

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka

 

W Międzynarodowym Dniu Praw Dziecka, obchodzonym w rocznicę uchwalenia przez ONZ w 1989 roku Konwencji o Prawach Dziecka, polecamy książkę Mam prawo! Grzegorza Kasdepke, który króciutko i dowcipnie napisał wszystko, co powinniście wiedzieć o PRAWACH DZIECKA, a nie macie kogo zapytać.

„Jak pisać o prawach dziecka, żeby jednocześnie nie przestraszyć dorosłych?” – zastanawia się Autor podczas rozmowy z synem, świetnie znanym z kultowej Kacperiady.

Tym razem Kacper, już jako uczeń, uczestniczy w tworzeniu (z pewnym trudem) szkolnego teatrzyku Konewka. A wydarzające się tam historie przybliżają wszystkim młodym czytelnikom ich prawa.

Ta pełna humoru książka – również dzięki ilustracjom Macieja Szymanowicza – spodoba się zapewne dzieciom i dorosłym, którzy – przy wspólnej lekturze – będą mieli okazję w serdecznej atmosferze porozmawiać o wielu naprawdę ważnych sprawach.

UWAGA! Art. 1 Konwencji brzmi: „Dopóki nie skończysz osiemnastu lat, masz prawo cieszyć się wszystkimi przywilejami przysługującymi dziecku”! I właśnie tego życzymy wszystkim dzieciom!

 

 

21so

Światowy Dzień Życzliwości

 

Wyobraźcie sobie świat ludzi na pozór życzliwych. Miło pozdrawiają się na dzień dobry, służą sobie pomocą, są pełni dobrej woli… I zbierają „punkty za życzliwość”. Bo – UWAGA!!! – to wszystko zaledwie lepiej czy gorzej funkcjonujący SYSTEM! Ta życzliwość nie jest tu bezinteresowna! To tylko wykalkulowane zbieranie punktów za życzliwość, a potem ich wykorzystywanie.

Jeśli chcecie się dowiedzieć, jak żyje się w takim nibyżyczliwym świecie, przeczytajcie opowiadanie System Pawła Beręsewicza, adresowane – jak cały zbiór Gorzka czekolada – do młodszych nastolatków; ale też ich rodziców. Do wspólnego rodzinnego czytania! Naprawdę trudno lepiej pokazać, jak ważna jest bezinteresowna życzliwość.

„Ponieważ w świecie ludzi życzliwych znacznie lepiej się żyje, ważne jest, byśmy świadomie okazywali życzliwość, dostrzegali potrzeby innych i właściwie na nie odpowiadali – z dobrą wolą, taktem i cierpliwością” – napisała Irena Koźmińska w krótkim tekście o życzliwości, poprzedzającym opowiadanie Pawła Beręsewicza.

I tego sobie nawzajem życzmy w Światowym Dniu Życzliwości!

 

22nd

Dzień Kredki

 

Z okazji Dnia Kredki zapraszamy dzieci do świata sztuki, kolorów i rysowania! 🎨🖍️

Poznajcie Monę Mysię – sympatyczną, ciekawską myszkę, która pewnego wieczoru, widząc napis „SER…”, zakrada się do muzeum i zupełnie nieświadomie rozpoczyna wielką przygodę ze sztuką. Wśród obrazów Moneta, Mony Lisy i dzieł innych wielkich artystów odkrywa niezwykły świat, który zachwyca, bawi i pobudza wyobraźnię.

Książka Mona Mysia Marcina Kozioła z ilustracjami Moniki Urbaniak, która pięknie obrazuje, jak na Mysię oddziałuje sztuka, będzie dla najmłodszych bardzo ciekawym – być może pierwszym – spotkaniem ze sztuką.

 

24wt

Katarzynki

 

Czy znacie katarzynki? Stary polski zwyczaj – odpowiednik tak popularnych andrzejek. Lecz
w katarzynki wróżono nie pannom, a kawalerom.

To oni w wigilię św. Katarzyny Aleksandryjskiej poszukiwali znaków, kiedy i z kim się ożenią. I bawili się z pannami aż do świtu. A po północy składali życzenia solenizantkom.

 

A my w katarzynki polecamy książki wszystkich Katarzyn, które znajdziecie na Złotej Liście: Katarzyny Kotowskiej, Katarzyny Majgier, Katarzyny Marciniak, Katarzyny Pranić, Katarzyny Rygiel, Katarzyny Ryrych, Katarzyny Szestak, Katarzyny Terechowicz, Katarzyny Wasilkowskiej,
Katarzyny Zielińskiej, Katarzyny Ziemnickiej.

 

I życzymy dobrej zabawy w katarzynki!

 

25śr

Światowy Dzień Pluszowego Misia

 

W Światowy Dzień Pluszowego Misia przytulmy swoje ukochane misie. Te, które wysłuchały tylu opowieści… nie tylko z czasów przedszkolnych, które zasypiały obok i zawsze można było je przytulić, towarzyszy dzieciństwa, z którymi wiąże się tyle wspomnień.

Były przyjaciółmi jak Kubuś Puchatek dla Krzysia, jak Miś Uszatek z książeczki i dobranocki, zadziwione światem jak Paddington, rozśpiewane jak Coralgol, który zanuciłby chętnie wraz
z Uszatkiem: „Dzieci lubią misie, misie lubią dzieci”. Życzymy dziś wszystkim dorosłym, żeby
z przyjemnością wrócili dziś do swoich wspomnień z dzieciństwa, czytając dziecku te wspaniałe książki.

Wszyscy wiemy, jak ważny jest pluszowy miś… Tym trudniej uwierzyć, że swoje święto obchodzi dopiero od 2002 roku.

Przytulcie dziś swoje misie… lub wspomnienie o nich. Wtedy Wasze misie będą miały prawdziwe święto!

 

29nd

Andrzejki

 

Andrzejki gonią katarzynki, święto nieco zapomniane, a przecież w obydwa te stare polskie święta bawiono się i wróżono.

W Andrzejki – tuż przed rozpoczynającym się adwentem – przepowiadano przyszłość młodym pannom. Niektórzy nadal pamiętają o tradycyjnych wróżbach w wigilię św. Andrzeja, ale już chyba nikt nie traktuje ich tak poważnie, jak niegdyś.

Dziś to raczej wspaniała okazja do wspólnej zabawy – z zachowaniem tradycji opisywanej w polskiej literaturze już w XVI wieku. Pamiętajmy więc, by na andrzejkowy wieczór przygotować wosk i klucz. A przede wszystkim wyostrzmy wyobraźnię, by w cieniu rzucanym przez wylany przez obrączkę wosk dostrzec to, o czym naprawdę marzymy. I pomyślmy, co możemy zrobić, by te marzenia się spełniły.